نویسنده: صادق زاده طباطبایی، سید محمود *؛
چکیده: از جمله قواعد فقهی که کمتر بدان پرداخته شده است قاعده عدالت است . تطبیق این قاعده مبتنـی بر احراز عدالت به عنوان وصفی برای احکام شرعی است . برخی فقیهـان درک عادلانـه بـودن احکـام شرعی را مقدور بشر ندانسته و آن را به دیدگاه شارع مبتنی کردهاند. از همین رو استفاده از ایـن قاعـده در استنباط مسایل فقهی و توسعه آن در فقه مورد تردید قرار گرفته اسـت . ایـن مقالـه در دو مقـام بـه بررسی امکان کشف عدالت در احکام شرعی پرداخته است . در مقام اول اثبات کرده است کـه عـدالت مفهومی واقعی و عینی است و حاکی از حقیقتی در خارج است و ماننـد علائـم راهنمـایی و راننـدگی نیست که حقیقت آن بر پایه توافق و اعتبار باشد. و در مقام دوم اثبات شده که عدالت مطـرح شـده در مستندات قرآنی و روایی این قاعده به چهار دلیل نمـیتوانـد عـدالت از منظـر شـارع باشـد، در نتیجـه شناخت آن به فهم بشر ارجاع داده شده است .
منبع: فقه و اصول (دانشگاه فردوسی مشهد) پاییز 1393 – شماره 98 رتبه: علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه – از 143 تا 158 )
An Introduction to the Application of Justice Rule
Author: Sayyid Maḥmūd, Ṣādiqzāda Ṭbāṭabā’ī *;
Abstract: Justice rule is among the legal rules that have less dealt with. Application of this rule is based on achievement of justice as an attribute for legal rulings. Some jurists have no regarded human beings to be capable of comprehending the legal rulings as just and have subjected it to the legislator’s view. Thus، using this rule in inference of legal issues and extending it to jurisprudence has been cast into doubt. This article examines the possibility of unveiling justice in legal rulings in two stages. In the first stage، it has proved that justice is a real and objective concept and denotes an external reality unlike the traffic signs، whose reality is based on agreement and validity. In the second stage، it has proved that the justice brought up in the Qur’anic and narrational evidences of this rule cannot be justice from the viewpoint of the legislator for four reasons، consequently its recognition has been referred to human understanding.